4 - pelletkachel dag 1

Nieuw in subsidieland: de pelletkachel

Per 1 januari 2016 treedt de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) in werking. Subsidie op zonneboilers en warmtepompen is er al eens geweest, maar de subsidie op pelletkachels is helemaal nieuw. Pelletkachels zijn in opkomst, maar nog relatief onbekend. Even voorstellen: de pelletkachel.

4 - pelletkachel dag 1Ik heb een pelletkachel sinds april 2015. Deze kachel maakte het mogelijk mijn gaskraan voorgoed dicht te draaien! Ik gebruik hem als hoofdverwarming in mijn huiskamer.
Overigens is het jammer dat de subsidie niet geldt voor lucht-luchtwarmtepompen, beter bekend als airco die ook kan verwarmen. Kennelijk is de overheid bang dat we die zouden gebruiken om gesubsidieerd te koelen. Gelukkig zijn deze apparaten sowieso al redelijk betaalbaar en rendabel. Kun je of wil je geen pelletkachel in je huiskamer plaatsen, dan is een aircoverwarmer – ook zonder subsidie – een goed alternatief. Maar dan zonder gezellige vlammetjes…

Een pallet pellets

Een pelletkachel brandt op houtpellets, niet te verwarren met pallets. Zakken pellets worden overigens wel op pallets geleverd. Pellet betekent ‘korrel’. Het gaat om kleine staafjes geperst houtafval van zagerijen. Doordat ze zo compact zijn hebben de pellets een relatief hoge energie-inhoud. Met hooguit 10 kilo houd ik mijn kacheltje een hele dag brandend.

Wat is er nu zo duurzaam aan een pelletkachel?

Het rendement is veel hoger dan dat van een gewone stukhoutkachel, meer dan 90%. De pelletkachel stoot weliswaar CO2 uit – net als een gasketel – maar die CO2 is in het recente verleden uit de atmosfeer opgenomen door de boom waar de pellet van ‘afstamt’, niet miljoenen jaren geleden. Een pellet met keurmerk is gemaakt van Europees hout. De koolstofkringloop is dus kort en regionaal en bomen kunnen opnieuw aangeplant worden.

De uitstoot van mijn kachel staat in de specificaties vermeld. Ik lees bij stofdeeltjes 27 mg/Nm3 (13% O2) 14 mg/MJ en bij CO 0,013-0,059%, maar vraag mij niet of dat ‘goed’ is… ik heb geen idee.

Hoe werkt zo’n kachel?

De kachel werkt met een gesloten branderkamer en een rookgasventilator. Deze ventilator zuigt de rookgassen af en creëert daarmee een onderdruk in de branderkamer. De kachel werkt per definitie niet zonder elektriciteit! In de kachel zit een reservoir waar zo’n 15 à 20 kilo pellets in past. Via een schroefsysteem worden de pellets langzaam naar de branderkamer gevoerd. In de branderkamer zit een klein branderbakje van gietijzer of staal waar de pellets in vallen. De ontsteking bij het opstarten geschiedt met een gloeidraad onder het branderbakje.

Omdat er voortdurend rookgassen worden afgezogen, wordt er automatisch ook lucht aangezogen die voor de verbranding gebruikt wordt. Als alles goed is ingesteld – hoeveelheid pellets, snelheid van rookgasafvoer, voldoende luchttoevoer in de kamer – brandt de kachel optimaal met een heldere, felle vlam. Dit is goed te zien via de ruit; door veel mensen wordt het als een gezellig vuurtje ervaren. Iets minder ‘natuurlijk’ dan een open haard of houtkachel, maar een goed alternatief. Via een warmtewisselaar wordt de warmte afgestaan aan lucht die de kamer in wordt geblazen. De kachel wordt weliswaar heet, maar de warmte wordt nauwelijks via straling verspreid (hoewel er ook kachels zijn met een spekstenen zijkant die de warmte nog een tijdje kunnen vasthouden).

De kachel is voorzien van elektronica en heeft vaak een afstandsbediening om de instellingen te veranderen. Ik heb zelf een vrij simpele kachel (merk: Red, type Dalia) waarbij met knoppen de volgende parameters instelbaar zijn: snelheid rookgasafvoer en pellettoevoer (de verhouding hiertussen bepaalt hoe de verbranding verloopt); gewenste kamertemperatuur; snelheid van verwarmen; snelheid van uitblazen van warme lucht de kamer in.

Installatie

In tegenstelling tot een houtkachel of open haard heeft de pelletkachel geen lang schoorsteenkanaal met ‘trek’ nodig, want de rookgasventilator doet het werk. Daarom kan een pelletkachel worden aangesloten met een simpel enkelwandig pijpje van slechts 8 cm doorsnee dat ca. 2 meter richting plafond loopt, waarna het door de muur naar buiten gaat en daar uitmondt. Door de opgaande pijp ontstaat nog wat natuurlijke trek, mocht de rookgasventilator uitvallen (bijv. stroomstoring). Aansluiten op een bestaand rookkanaal kan ook; de pijp wordt dan via die route naar het dak opgevoerd.

Een pelletkachel is niet altijd makkelijk aan te sluiten vanwege de rookgasafvoer. Je kunt hem niet onder je slaapkamerraam of in de tuin van de buren laten uitmonden! Is de rookgasafvoer erg lang en moet hij grotendeels dubbelwandig worden uitgevoerd (door muren, vloeren en buiten) dan ben je een bedrag met vier cijfers voor de komma aan de installatie kwijt. Kun je toe met een enkelwandig pijpje binnenshuis omhoog plus een geveldoorvoer, dan ben je voor een paar honderd euro klaar. Een beetje doe-het-zelver doet dat zelf.

Zorg altijd voor voldoende luchttoevoer. Ik heb altijd een raam op een kier staan en bij de verbouwing van mijn keuken heb ik een recirculatiekap gekozen zonder afvoer naar buiten (sowieso energiezuiniger dan een afzuigkap).

Pelletkachels zijn zwaar (dat kleintje van mij weegt 120 kilo) en moeten op een onbrandbare ondergrond staan, ver genoeg van muren, gordijnen enzovoort.

Goedkope Chinese kachels van internetdozenschuivers geven nog wel eens problemen met de garantie. De Europese kachels komen vooral uit Italië en hebben Nederlandse of Belgische importeurs en dealers die de installatie en garantie kunnen verzorgen.

Een kachel met een gebruiksaanwijzing

Anders dan bij een cv-ketel slaat mijn kachel NIET af als de gewenste kamertemperatuur bereikt is. De kachel zal zolang er pellets zijn op een zacht pitje doorbranden. Mijn kachel is klein, met een vermogen van 2,1 tot 6 kW. Ruim voldoende om mijn woonkamer (90 m3) te verwarmen en op temperatuur te houden en dan moet ie echt op de laagste stand. Op Marktplaats zie je geregeld pelletkachels aangeboden worden wegens een te groot vermogen, met name een te hoge ondergrens: voor je het weet is de kamer 26 graden en moet je de warmte noodgedwongen ‘affakkelen’ door de deur naar de gang open te zetten.

Sommige kachels hebben een soort ecostand: je geeft een bereik aan van bijv. 18 tot 22 graden, komt de temperatuur hierboven dan schakelt de kachel uit tot de ondergrens van 18 graden kamertemperatuur bereikt is, en schakelt dan weer aan. Niet alle kachels zijn via een klokprogramma te starten zoals bij een cv-ketel.

Je hebt één soort aardgas, maar je hebt pellets en pellets. Ondanks keurmerken kan de kwaliteit wisselen, bijv. vochtgehalte van de pellet, welke houtsoorten erin zijn verwerkt. Dit beïnvloedt het verbrandingsproces. Mijn pellets worden gemaakt in Someren, dicht bij huis dus. Maar ze liggen tegenwoordig ook bij iedere bouwmarkt.

Pellet-cv

Er zijn pelletkachels die nog een stap verder gaan: een deel van de warmte kan via een kanalisatiesysteem naar andere ruimten worden gebracht, waarbij de kachel als moederhaard fungeert. Er zijn ook cv-systemen van tientallen kW waarbij een pelletketel zowel het huis verwarmt als het warm water levert. Behoorlijk prijzige systemen, zelfs met subsidie.

Wat komt er kijken bij een pelletkachel

Het is bijna een levend wezen: je moet je kachel leren kennen en de vlam kunnen ‘lezen’, spelen met de parameters. De rookgassen van een niet goed afgestelde kachel kunnen overlast geven. Bij mijn kachel zijn de rookgassen vrijwel niet waarneembaar als je voor het huis staat, in elk geval niet vergelijkbaar bij wat je ruikt bij een open haard of houtkachel.

Nadelen zijn er ook. Mijn kachel maakt hoorbaar geluid, maar ook een cv met radiatoren of een warmtepomp is niet muisstil. Sommige duurdere kachels hebben een andere werking waardoor ze veel stiller zijn. Bij veel kachels ontstaat na een tijd branden wat (roet)aanslag op de ruit. De verbranding zal nooit 100% van de tijd 100% optimaal verlopen en dan ontstaat er roet. Makkelijk later weg te vegen, maar geen fraai gezicht.

Je hebt een droge plek nodig om je brandstof op te slaan, minimaal 1 m2. Pellets worden in losse zakken verkocht (gewicht 10-25 kilo) of per pallet aan huis geleverd, zo’n 1000 kilo. Ze worden ook in bulk geleverd, je kunt ze dan opslaan in een silo en pellets ‘tappen’. De prijs ligt tussen 24 en 34 cent per kilo voor zakken pellets.

Onderhoud

De kachel moet af en toe worden schoongemaakt. De hoeveelheid opgehoopte as is echter verrassend weinig. Eens per week de branderkamer legen is bij mij (bij dagelijks gebruik) voldoende. Dit is een stoffig werkje. Er zit altijd wel wat roet bij en dat komt overal terecht; je wilt dat ook niet inademen. Dit vraagt dus een behoedzame aanpak. Ik gebruik een asstofzuiger waarbij ik de luchtuitlaat aansluit op een slang die ik uit het raam hang. Het branderbakje moet wat vaker worden schoongemaakt. Even uitkloppen (buitenshuis!) is voldoende.

Eens per jaar moet het rookkanaal geveegd worden en heeft de kachel een onderhoudsbeurt nodig: is de pakking van de deur nog intact, schoonmaken van het binnenwerk enz. Ook de gloeidraad moet af en toe vervangen worden.

Een gedachte over “Nieuw in subsidieland: de pelletkachel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *